Barış Akademisyenleri'ne borcumuzu ne zaman ödeyeceğiz?

24.08.2026 medyascope.tv

24 Ağustos 2026’da medyascope.tv'de yaptığım değerlendirmeyi yayına Gülden Özdemir hazırladı

Merhaba, iyi günler, iyi haftalar ve tabii ki iyi sabahlar.
Geçen çarşamba günü İstanbul'da İmralı Heyeti’nin, üç kişilik heyetin iki üyesi, yani Pervin Buldan ve Faik Özgür Erol, yanlarında Öcalan'ın sekreteryasından Veysi Aktaş'la birlikte bir grup gazeteciye, ki içlerinde ben de vardım, bilgi verdiler süreçle ilgili. Neler yaşandı, bundan sonra neler yaşanabilir diye bilgi verdiler. Öğleden sonra gerçekleşti ve orada hak geçmesin diye bu haberler ertesi gün sabah 10'a kadar ambargolu oldu; yani 10'a kadar yayınlanmaması rica edildi. Bu ricaya uymayanlar oldu. Hep böyle şeyler oluyor bu gazetecilikte ama orada söylenen sözler epey bir yankı buldu. Özellikle burada Faik Özgür Erol'un bir cümlesi var ki o çok tartışıldı. Dedi ki Faik Özgür Erol: "Dünyanın herhangi bir yerinde bu kadar ağır acılara yol açmış bir savaş ortamını sona erdirme çabasının entelektüel anlamda bu kadar az destekle karşılaştığı az örnek gördüm." Devamı da var. Bunun aslında herkesin meselesi olduğunu söylediğini özellikle vurgulamak isterim. Diyor ki: "Bu da bence gurur duyacağımız bir tablo değil." Yani sadece entelektüellere yönelik bir eleştiri değil, kendilerine yönelik de bir öz eleştiri boyutu var. Tabii ama esas olarak entelektüellere yönelik bir eleştiri boyutu var.
Söylediği doğru mu? Büyük ölçüde doğru. Ama haklı mı? O konuda çok emin değilim. Çok tartışmalı bir konu. Zaten çok sayıda bu konuda yorum yapıldı, edildi. Şu var, süreç neredeyse iki yıl olacak. Bu iki yıl boyunca alabildiğine kapalı bir süreç yürüdü. Devlet zaten ketum, devletin medyası zaten topa girmedi. Kürt hareketi de sadece kendi içerisinde birtakım bilgilendirmelere gitti. Süreç hakkında bilgisi olan ya da görüşleri önem arzeden Kürt hareketinin isimleri genellikle Kürt medyasına konuştular. Kendi aralarında bir şeyleri, rıza üretimini ya da bilgilendirmeyi yaptılar. Ama kimisi Kürt hareketine yakın, hatta bayağı açıkça destek veren, kimisi mesafeli destek veren ya da eleştirel bakan ama sözlerinin değeri olan isimler ki bunlar entelektüel, çok genel kapsayıcı bir şey ama diyelim ki entelektüeller bu konuda bilgilendirilmedi. Böyle bir ihtiyaç hissedilmedi. Şöyle bir yaklaşım oldu: ‘‘Öncelikle Öcalan devletle bu işi bir yere getirsin, esas sorun orada, ondan sonrasına bakarız’’ dendi. Ama daha sonra belli bir aşamadan itibaren toplumsal rızanın, yani sürecin toplumsallaşmasının ne kadar hayati olduğu ortaya çıkınca birden aydınların da görev üstlenmesi, sorumluluk üstlenmesi yönünde çağrılar yapılmaya başlandı.
Şimdi Türkiye'de aydın var mı, bağımsız aydın var mı, etkisi olan aydın var mı, bu tartışmaya girmeyelim ama ben her şeye rağmen olduğunu düşünüyorum. Bunların bu savaşın bitecek olmasından memnun olmadığını sanmıyorum. Ezici bir çoğunluğu bunun bir an önce bitmesini istiyor ama burada öncelikle devlete, sonra da Kürt hareketine karşı bir güvensizlik var; bunu özellikle vurgulamak lazım. Ve bu nedenle de sürece başından itibaren tereddütlü, temkinli, eleştirel ve şüpheci bakanların sayısının çok olduğunu biliyorum. Tabii ki içlerinde kötü niyetli olanlar da vardır ama büyük bir kısmının iyi niyetli olduğunu düşünüyorum ve biliyorum. Buradaki sorun esas olarak süreci ilk başta kapalı devre yürütmüş olmaları. Bir tarafta Bahçeli var, ki Bahçeli bu sorumluluk üstlenmesi beklenen aydınların gözünde çok sempatik birisi değil, takdir edersiniz ki. Tabii ki Erdoğan var, Erdoğan da hiç değil. Öcalan'ın da onlar kadar olmasa bile Türkiye'deki aydın çevresinde çok sempatik bir isim olduğunu söylemek mümkün değil. Özellikle son dönemde sol üzerine söyledikleriyle birlikte sol aydınlarda da iyice bir mesafe koyma olduğunu görüyorum.
Ama şunu özellikle vurgulamak istiyorum. Başlığı da bunun için böyle seçtim. Barış Akademisyenleri diye bir olay yaşadık 10 yıl önce ve Türkiye'nin değişik üniversitelerinden akademisyenler çıktılar ve "Bu suça ortak olmayacağız" diye bir bildiri kaleme aldılar 11 Ocak 2016'da. Kaç kişi? Önce 1128, sonra sayı 2212'ye çıkmış ve bu akademisyenlerin başına gelenleri biliyoruz. İşini kaybeden, intihar edenler oldu. İşini kaybeden, soruşturmaya uğrayan, yurt dışına gitmek zorunda kalan, sürekli bir mobbinge maruz kalan yüzlerce akademisyen var. İşte tam Faik Özgür Erol'un tanımlamaya çalıştığı entelektüellere denk gelen insanlar. Peki ne oldu? Bunların başına bu kadar iş geldi; bunların başına o kadar işi getiren insanlar, aynı yönetim, değişmedi ülke, aynı yönetim ve şimdi o yönetim onlara diyor ki, "Hadi barış yapıyoruz, siz de gelin." Yani biraz, biraz değil çok daha fazla insaflı olmak gerekiyor bu konuda. Özellikle bu konuda.
Bir diğer soru da şu: Aydınlar... Aydınların bu işe dahil olması tabii ki çok iyi bir şey ama onları buna seferber edebilecek kişiler, kurumlar kimler? Türkiye'de örgütlenme özgürlüğü çok ağır darbeler yemiş. Düşünce özgürlüğü nedeniyle, tweet attığı için cezaevinde olan insanların olduğu bir ülkedeyiz. Ve öte yandan şu da bir realite: Kürt hareketinin, yani burada Öcalan hareketinin diyelim, bu aydınları harekete geçirebilecek — sadece sol aydınlar değil, daha liberal, merkezde, her yerde olabilir — kişilerle ilişki kurabilecek mekanizmaları da yok. Kurumları yok, şahısları da pek yok. Yani kim yapacak bunları? Şunu yaptıklarını biliyoruz: Hani çok sempatik duran, Öcalan'ın söylediklerine ya da Kürt hareketinin yapıp ettiklerine sıcak bakan, destek veren kişileri kendi medyalarına filan arada sırada çıkarttıklarını görüyoruz ama onun dışında çok da fazla bir şey yapmadılar bu ana kadar.
Şimdi bu eleştiriyi yapabilmek için öncelikle bu hareketin — devletten böyle bir şey beklemiyorum, devlet bunu yapmayacak — Barış Akademisyenleri’ne hak ettiği değeri vermesi gerekiyor. Bunun sorumluluğu bir anlamda Kürt hareketinin de üzerinde. Yani sonuçta ülkeyi barışa çağırıyorlar ve bildiri esas olarak devlete yönelik bir eleştiriydi ama savaşın, çatışmanın iki tarafı vardı. Bunu biliyoruz, çok iyi biliyoruz. O dönem yaşanan çatışmalarda, özellikle bölgede yaşanan çatışmalarda, yani Hendek savaşları diye adlandırılan yerde, PKK'nın yaptığı çok ciddi stratejik ve bir yığın yanlış olduğunu da biliyoruz. Olayın, Türkiye'deki çatışmanın tüm faturasını sadece devlete yıkmak hiç gerçekçi olmayacaktır. Evet, sürece aydınlar sahip çıksın ama aydınların önünün açılması lâzım. Aydınlara güvenilmesi lâzım. Yani şöyle bir beklentiyle bu iş olmuyor: "Siz bize güvenin, bize destek verin. Niye, neden, nasıl, ne olacak? Bunlar çok önemli değil. Zamanla olacak." yaklaşımıyla bu iş olmaz.
Mesela çok basit bir örnek vereyim. Bu İmralı Heyeti'nin bilgilendirme toplantısı — daha önce yaptılar mı bilmiyorum, benim katıldığım ilk toplantıydı — 19 ay mı ne olmuş, o kadar gidilmiş, gelinmiş, bu kadar esrarengiz bir iş çeviriyorsunuz. Tamam, tabii ki birtakım gizli saklı yönleri var ama bir diğer yandan da insanları bilgilendirmeniz lâzım. Sürece destek vermek isteyen insanlar, aydınlar bile neyi nasıl savunacaklarını bilmiyorlar. Hâlâ bilmiyorlar. Yasa çıktıktan sonra birazcık bir şeyler belli olmaya başladı. Bu arada şunu da unutmamak lâzım, sürecin ciddi bir şekilde yol aldığını gören bazı çevreler sabote etmek için şimdiden düğmeye bastılar. Böyle bir ortamda evet aydınlara ihtiyaç var ama aydınlara "Siz bizi takip edin, bize güvenin, gerisine karışmayın." diyerek yaparsanız ki şu ana kadar böyle yaptınız, bundan sonra da yaparsanız hâlâ "Dünyada niye böyle bir örnek yok?" diye yakınır durursunuz. Dünyadaki örneklere baktığımızda dünyada da bu kadar kendi aydınına, kendi toplumuna güvenmeden, onlardan sır saklayarak yürüyen çok da süreç olmamıştır herhâlde.
Bugünün ithafı... Evet, dünyada hakkında en çok kitap yazılmış kişiymiş. Neden böyle? Çünkü o Karl Marx. Çünkü o yazdığı "Komünist Manifesto"yla, ardından "Kapital"le dünyadaki dengeleri altüst etmiş birisi. Hâlâ düşünceleri yaşayan birisi. Sosyalizmin, bilimsel sosyalizmin bir nevi taşıyıcısı, kurucusu demeyelim ama taşıyıcısı. Dünyadaki bütün komünist hareketlerin ilham kaynağı. Yakın arkadaşı Friedrich Engels'le birlikte Karl Marx hâlâ dünyada çok önemli bir yer tutuyor. Ve hâlâ Marx üzerine yazılan birtakım kitaplar, yeni okumalar, yeni değerlendirmeler, hep bunları görüyoruz. Ben şahsen kendimi Marksist olarak tanımlıyorum ama şunu da açıkça söyleyeyim; bizim yetiştiğimiz ortamlarda, 70'li yılların sonlarında Marx'tan çok başkalarını okurduk. Daha güncel kişileri okurduk. Tabii ki "Komünist Manifesto"yu hepimiz okumuştuk ama onun fikrini, özellikle enternasyonalizm perspektifini biliyorduk. Hâlâ insanlar biliyorlar. Kimilerine göre Marx artık aşınmış, devre dışı kalmış. Hiç öyle olduğunu düşünmüyorum. Hâlâ görüşleri çok önemli. 1883 yılında 64 yaşında hayatını kaybetmiş. Alman, Yahudi; Fransa'da ama en çok İngiltere'de yaşıyor. Ve kaç yıl geçmiş 1883'ten bu yana? Neredeyse 1,5 yüzyıl olacak diyelim. Marx'ın düşünceleri hep gündemde ve eskiyeceğini de hiç sanmıyorum.
Evet, söyleyeceklerim bu kadar, iyi günler.

Destek olmak ister misiniz?
Doğru haber, özgün ve özgür yorum ihtiyacı
Bugün dünyada gazeteciler birer aktivist olmaya zorlanıyor. Bu durum, kutuplaşmanın alabildiğine keskin olduğu Türkiye'de daha fazla karşımıza çıkıyor. Halbuki gazeteci, elinden geldiğince, doğru haber ile özgün ve özgür yorumla toplumun tüm kesimlerine ulaşmaya çalışmalı ve bu yolla, kutuplaşmayı artırma değil azaltmayı kendine hedef edinmeli. Devamı için

Son makaleler (10)

30.08.2026	Sürece dört koldan sert ve etkili eleştiriler
29.08.2026	Hani Ekrem İmamoğlu unutulmuştu!
28.08.2026	Ahmed eş-Şara Arap dünyası için ne anlam ifade ediyor?
27.08.2026	Türkiye Öcalan ile tanışmaya hazır mı?
26.08.2026	Nefret dilinin sembolleri: Yeşil, beyaz Toros ve sarı torba
25.08.2026	Çerçeve yasa çıktı, sabotaj girişimleri hızlandı
24.08.2026	Barış Akademisyenleri'ne borcumuzu ne zaman ödeyeceğiz?
23.08.2026	Furkan Vakfı olayı: Dindarın dindara yaptığı
23.08.2026	Yener Orkunoğlu ile söyleşi: Çözüm sürecinin kaderi niçin Öcalan’a bağlı?
22.08.2026	Artık kimse dağa çıkmasın!

30.08.2026		Sürece dört koldan sert ve etkili eleştiriler
22.09.2024		Ruşen Çakır nivîsî: Di benda hevdîtina Erdogan û Esed de
17.06.2023		Au pays du RAKI : Entretien avec François GEORGEON
21.03.2022		Ruşen Çakır: Laicism out, secularism in
19.08.2019		Erneute Amtsenthebung: Erdogans große Verzweiflung
05.05.2015		CHP-şi Goşaonuş Sthrateji: Xetselaşi Coxo Phri-Elişina Mualefeti
03.04.2015		Djihadisti I polzuyutsya globalizatsiey I stanovitsya yeyo jertvami. Polnıy test intervyu s jilem kepelem
10.03.2015		Aya Ankara Az Kobani Darse Ebrat Khahad Gereft?
08.03.2015		La esperada operación de Mosul: ¿Combatirá Ankara contra el Estado Islámico (de Irak y el Levante)?
18.07.2014		Ankarayi Miçin arevelki haşvehararı